რობერტ ფროსტის ლექსის “The Road Not Taken” ინტერპრეტაციის პრობლემა და მისი ქართული თარგმანები

ავტორები

  • ლელა ებრალიძე ავტორი

საკვანძო სიტყვები:

სწორი ინტერპრეტაცია, ადეკვატური თარგმანი, ირონია, ორაზროვნება.

ანოტაცია

ტექსტის სწორი ინტერპრეტაცია ადეკვატური თარგმანის შესრულების აუცილებელი პირობაა. მას თარგმანის საწყის ეტაპად მიიჩნევენ თარგმანის თეორეტიკოსები, მათ შორის იუჯინ ნაიდა, ირჟი ლევი, პიტერ ნიუმარკი, ჯულიან ჰაუსი, ლორენს ვენუტი, დალი ფანჯიკიძე.

სამწუხაროდ, ხშირია ტექსტის არასწორად ინტერპრეტირების შემთხვევები, რაც სხვა  ფაქტორებთან ერთად განპირობებულია მთარგმნელის ინტელექტით, ღირებულებებით, მოლოდინით და ვარაუდით.  ამ მხრივ საინტერესოა რობერტ ფროსტის ლექსი “The Road Not Taken.” მასში აღწერილია არჩევანის სირთულე და მნიშვნელობა. ლექსი, ერთი შეხედვით, მარტივი და სადაა, დაწერილია უბრალო ენით, მაგრამ, მიუხედავად ამისა, იძლევა ორაზროვნების საფუძველს: ერთის მხრივ, მასში ავტორს ჩაქსოვილი აქვს მსუბუქი ირონია, ფილოსოფიური მიდგომა ცხოვრებისა და ადამიანის ბუნებისადმი, მეორეს მხრივ კი, ლექსის ბოლო სტრიქონები ბევრმა აღიქვა სწორხაზოვნად, როგორც დამოუკიდებელი აზროვნებისა და კონფორმიზმის წინააღმდეგ ბრძოლისადმი მიძღვნილი ჰიმნი.

სტატიაში განხილულია ფროსტის ლექსის ხუთი ქართველი მთარგმნელის, ქარდა ქარდუხის, ნინო დარბაისელის, გიგი თევზაძის, კოტე ყუბანეიშვილისა და მედეა ზაალიშვილის მიერ შესრულებული თარგმანები, რომლებიც გაანალიზებულია ტექსტის ინტერპრეტაციის თვალსაზრისით. შემოთავაზებულია საკუთარი თარგმანიც.

ბიბლიოგრაფია

წიგნები

  • Frost R., Robert Frost’s Poems, Washington Square Press, 1962.
  • Gadamer, H.-G. (2004). Truth and Method (J. Weinsheimer & D. G. Marshall, Trans.). Continuum. (Original work published 1960)
  • House, Juliane. Translation Quality Assessment: A Model Revisited. Tübingen: Gunter Narr, 1997.
  • Levý, Jiří. The Art of Translation. Amsterdam: John Benjamins, 2011 [1963].
  • Newmark, Peter. A Textbook of Translation. London: Prentice Hall, 1988.
  • Nida, Eugene A. Toward a Science of Translating. Leiden: E.J. Brill, 1964.
  • Venuti, Lawrence. The Translator's Invisibility. London: Routledge, 1995.
  • გაცკალია ა., მხატვრული თარგმანის პრობლემები. თბილისი: თსუ გამომცემლობა, 1979.
  • ფანჯიკიძე დ., „ქართული თარგმანის ისტორიის საკითხები“, თბილისი 1995.
  • ჩარკვიანი კ., თარგმანის თეორიის საკითხები. თბილისი: მერანი, 1984.

 

პერიოდული გამოცემები

 

  • 24 საათი, 2013 წელი, # 3412 (219) Weekend
  • ლიტერატურული გაზეთი #14 (174) 15-28 ივლისი 2016
  • „არილი“, საზოგადოებრივ-ლიტერატურული ჟურნალი. #8 (274) 2018 / აგვისტო

 

ინტერნეტწყაროები

 

ტექსტი და ინტერპრეტაცია N3

ჩამოტვირთვები

გამოქვეყნებული

2025-12-09

გამოცემა

ტომ. 3 No. 3 (2025): ტექსტი და ინტერპრეტაცია

სექცია

სტატიები