გოეთეს რეცეფცია ვიქტორიანული ხანის ინგლისურ ლიტერატურაში
საკვანძო სიტყვები:
ვიქტორიანული ეპოქა, ვიქტორიანული ლიტერატურა, გოეთე, კრიტიკული რეცეფცია, ტომას კარლაილი, მეთიუ არნოლდიანოტაცია
წინამდებარე წერილში შესწავლილია გოეთეს ლიტერატურული მემკვიდრეობის რთული და წინააღმდეგობრივი ვიქტორიანული რეცეფცია. კერძოდ, მოხაზულია ვიქტორიანული ხანის ინგლისის მხატვრულ-ესთეტიკურ აზროვნებაზე ვაიმარელი ბრძენის ზეგავლენის არეალის კონტურები. წერილში, ერთი მხრივ, შესწავლილია გოეთეს როლი ვიქტორიანული ლიტერატურის ზოგიერთი ტენდენციის ჩამოყალიბებაში, ხოლო, მეორე მხრივ, ნაჩვენებია, თუ როგორ აირეკლება მრავალფეროვან კრიტიკულ რეფლექსიებსა თუ შემოქმედებით რეცეფციაში ვიქტორიანული საზოგადოების კულტურული მენტალობის შინაგანი წინააღმდეგობანი.
გამოყენებული ლიტერატურა
Arnold 1850: Arnold, Matthew: “Memorial Verses”. https://allpoetry.com/Memorial-Verses მოძიებულია 18.07.2024.
Baynes 2021: Baynes, Tom: “The Authorship of the First English Translation of Goethe”. Publications of the English Goethe Society, Volume 90, Issue 2, 2021, S. 91-108.
Benson 1922: Benson, Adolph B.: “English Criticism of the “Prologue in Heaven” in Goethe’s Faust”. Modern Philology, Volume XIX, Number 3, February 1922, S. 225-243. https://www.journals.uchicago.edu/doi/pdf/10.1086/387403 მოძიებულია 11.09. 2023.
Blackie 1883: Blackie, John Stuart: “Preface”. In: John Stuart Blackie. The Wisdom of Goethe. New York: Charles Scribner’s Sons, 1883, S. xii-xiv.
Blackie 1883: Blackie, John Stuart: The Wisdom of Goethe. New York: Charles Scribner’s Sons, 1883.
Bluhm 1935: Bluhm, H. S.: “The Reception of Goethe's Faust in England after the Middle of the Nineteenth Century”. The Journal of English and Germanic Philology, Vol. 34, No. 2, Apr., 1935, S. 201-212.
Boyle 1991: Boyle, Nicholas: Goethe: The Poet and the Age: Volume I: The Poetry of Desire (1749–1790). Oxford: Oxford University Press, 1991.
Carlyle 1822: Carlyle, Thomas: “Review of Faustus, from the German of Goethe”. New Edinburgh Review, 2, January-April, 1822, S. 316-334.
Carlyle 1825: Carlyle, Thomas: The Life of Friedrich Schiller. London: Taylor & Hessey, 1825.
Carlyle 1829: Carlyle, Thomas: “Signs of the Times”. victorianweb.org. Thomas Carlyle's "Signs of the Times" (victorianweb.org) მოძიებულია 25.05.2023.
Carlyle 1881: Carlyle, Thomas: Reminiscences. In Two Volumes. Volume I. Ed. James Anthony Froude. London: Longmans, Green, & Co, 1881.
Carlyle 1951: Carlyle, Thomas: Carlyle’s Unfinished History of German Literature. Ed. Hill Shine. Lexington, KY: University of Kentucky Press, 1951.
Carr 1888: Carr, Mary: “Goethe in his Connection with English Literature”. Publications of the English Goethe Society, Volume 4, Issue 1, 1888, S. 50-58.
Casey 1975: Casey, Paul F.: “Carlyle as Translator: Wilhelm Meisters Lehryare”. Neuphilologische Mitteilung, Vol. 76, No. 3, 1975, S. 488-494.
Clough 1858: Clough, Arthur Hugh: Amours De Voyage. https://allpoetry.com/Amours-De-Voyage,-Canto-III მოძიებულია 18.07.2024
Cronin 1993: Cronin, Richard: “Goethe, the Apostles, and Tennyson’s Supposed Confessions”. Philological Quarterly, Vol. 72, Issue 3, Summer 1993, S. 337-345.
Evangelista 2013: Evangelista, Stefano: “‘Life in the Whole’: Goethe and English Aestheticism”. Publications of the English Goethe Society, Volume 82, Issue 3, 2013, S. 180-192.
Feuerbach 1854: Feuerbach, Ludwig: The Essence of Christianity. Translated by Marian Evans from Das Wesen des Christentums. London: Edward Chapman & William Hall, 1854.
Goethe 1839: Goethe, Johann Wolfgang: Wilhelm Meister’s Apprenticeship and Travels. Translated from the German of Goethe by Thomas Carlyle. Complete in Two Volumes. New York: A. L. Brut, 1839.
Goethe 1854: Goethe, Johann Wolfgang: Novels and Tales by Goethe. Trans. Chiefly by B. D. Boylan, Esq. London: Bohn’s Standard Library, 1854.
Görner 1993: Görner, Rüdiger: “Goethe's Ulysses: On the Meaning of a Project”. Publications of the English Goethe Society, Volume 64, Issue 1, 1993, S. 21-37.
Hauhart 1909: Hauhart, William Frederick: The Reception of Goethe’s Faust in England in the First Half of the Nineteenth Century. New York: The Columbia University Press, 1909.
Lewes 1864: Lewes, Henry George: Life of Goethe. (1855). Second Edition. Partly Rewritten. London: Smith, Elder, & Co., 1864.
Lovett 1932: Lovett, Robert Morss: “Goethe in English Literature”. The Open Court, Vol. 46, No. 911, April, 1932, S. 217-233.
Maertz 1996: Maertz, Gregory: “Carlyle's Critique of Goethe: Literature and the Cult of Personality”. Studies in Scottish Literature, Vol. 29, Issue 1, 1996, S. 205-226.
Marx 1925: Marx, Olga: Carlyle’s Translation of Wilhelm Meister. Johns Hopkins University Press, 1925.
Norton 1887: Norton, Charles Eliot (ed.): Correspondence between Goethe and Carlyle. Trans. Charles Eliot Norton. London & New York: MacMillan & Co., 1887.
Prawer 1991: Prawer, Siegbert Salomon: “Thackeray's Goethe: A ‘Secret History’”. Publications of the English Goethe Society, Volume 62, Issue 1, 1991, S. 1-34.
Schopf & Nicholls 2022: Schopf, Fabienne & Angus Nicholls: “Civilized Competition: The Beginnings of the English Goethe Society and its Early Relations with the Goethe-Gesellschaft in Weimar”. Translated by Sharon Howe. Publications of the English Goethe Society, Volume 91, Issue 1, 2022, S. 1-26.
Strauss 1846: Strauss, David Friedrich: The Life of Jesus, Critically Examined. Translated by Marian Evans. London: Edward Chapman &William Hall, 1846.
Tennyson 1991: Tennyson, Alfred Lord: Selected Poems. Ed. Aidan Day. Harmondsworth, 1991.
Willoughby 1965: Willoughby, Leonard Ashley: “Oscar Wilde and Goethe: The Life of Art and the Art of Life”. Publications of the English Goethe Society, Volume 35, Issue 1, 1965, S. 1-37.
